Technieken: kalkverf, marmerimitatie en houtimitatie

Deze pagina beschrijft wat de technieken werkelijk zijn, waar ze passen en waar ze niet passen. Er staan geen projectfoto's op deze site: wat u hier leest is de techniek zelf, zodat u bij een gesprek weet waar u naar vraagt.

Kalkverf

Kalkverf is verf op basis van gebluste kalk, aangebracht in dunne lagen op een minerale, zuigende ondergrond. Het resultaat is dieper mat dan gewone muurverf en verandert met het invallende licht: in de ochtend anders dan in de avond. Kalkverf is dampopen, wat in oude panden met massieve muren praktisch voordeel geeft, en van nature ongunstig voor schimmelgroei door de hoge alkaliteit.

De beperkingen horen erbij. Kalkverf is niet reinigbaar zoals een latex dat is: vlekken laten zich niet wegvegen. Bijwerken is lastig omdat de aanzet zichtbaar kan blijven; in de regel wordt een hele wand van hoek tot hoek in een keer afgemaakt. En de ondergrond moet minerale zuiging hebben: op een dichte, eerder met latex geschilderde wand hecht kalkverf slecht, tenzij er een geschikte tussenlaag komt.

Marmerimitatie

Marmerimitatie is het met de hand naschilderen van de tekening en de dieptewerking van natuursteen, opgebouwd uit meerdere transparante lagen over een gladde, geschilderde ondergrond. Klassiek wordt het toegepast op schouwen, lambriseringen, kolommen, paneeldeuren en trappartijen, dus op onderdelen die in steen uitgevoerd zouden kunnen zijn maar dat om constructieve of financiele redenen niet zijn.

Het werk is traag. Elke laag moet drogen voordat de volgende erop kan, en de tekening wordt in meerdere gangen opgebouwd: eerst de grondtoon, dan de aderen, dan de sluiers die diepte maken, en tot slot de afwerklaag die de glans bepaalt. Een goede marmerimitatie is van een meter afstand niet van steen te onderscheiden; van dichtbij hoort ze dat wel te zijn, want een perfecte kopie is nooit het doel geweest.

Houtimitatie

Houtimitatie werkt volgens hetzelfde principe: een grondtoon in de kleur van het spinthout, daarover de nerf en de vlam van de gekozen houtsoort. Traditioneel gaat het om eiken, mahonie of noten. Toepassing is er op deuren, lambriseringen en betimmering, en vooral in panden waar de oorspronkelijke afwerking imitatie was en waar herstel in de oude staat gewenst is.

Gelaagde wandafwerking

Tussen vlakke muurverf en volledige imitatietechniek zit een breed gebied van gelaagde afwerkingen: transparante lagen over elkaar, wolkingen, sponstechnieken en gewreven afwerkingen die een wand levendig maken zonder een specifiek materiaal na te bootsen. Dit is de meest gevraagde categorie, omdat het effect groot is en de arbeidstijd beperkt blijft ten opzichte van echte imitatie.

Kosten en levensduur

Decoratieve technieken binnenshuis slijten nauwelijks. Wat ze beperkt, is beschadiging en verandering van smaak, niet veroudering van het materiaal. Dat maakt de afweging anders dan bij buitenschilderwerk: u betaalt eenmalig meer uren, en daar staat een afwerking tegenover die twee decennia mee kan.

Wat een goede voorbereiding is

Bij elke techniek geldt dat het beeld op een proefvlak wordt vastgelegd voordat de wand of het paneel wordt uitgevoerd. Een proefvlak van een halve vierkante meter op de werkelijke ondergrond, beoordeeld bij daglicht en bij avondlicht, voorkomt de meeste teleurstellingen. Een kleurstaal op papier zegt weinig, omdat juist de wisselwerking met de ondergrond en het licht het resultaat bepaalt.